هزینه واقعی خرید ارز دیجیتال
صرافی کارمزدش را چند دهم درصد اعلام میکند، ولی دکمه «خرید آسان» قیمت خودش را دارد. اینجا ببین همان مبلغ با «بازار حرفهای» چقدر ارز بیشتری به تو میداد.
به تومان
فهرست از بازارهای تومانی بیتپین میآید
در حال گرفتن مارکآپ زنده…
مارکآپ «خرید آسان» روی هر ارز
| ارز | خرید | فروش | رفتوبرگشت | روی ۱۰ میلیون تومان |
|---|---|---|---|---|
| در حال بارگذاری… | ||||
«رفتوبرگشت» یعنی اگر بخری و بلافاصله بفروشی، چند درصد سرمایهات رفته — بدون اینکه قیمت بازار اصلاً تکان خورده باشد. ستون آخر همین عدد روی ۱۰ میلیون تومان است.
«خرید آسان» چیست و چرا گرانتر است؟
هر صرافی ایرانی دو در ورودی دارد. یکی خرید آسان (اسمهای دیگرش: خرید سریع، تبدیل، صرافی): یک کادر ساده که میپرسد چقدر تومان میدهی و میگوید چقدر ارز میگیری. دیگری بازار حرفهای (معاملات، اسپات): جدول سفارشها و نمودار، جایی که خودت قیمت میگذاری و با کاربر دیگری معامله میکنی.
تقریباً همهی تازهکارها از در اول وارد میشوند، چون سادهتر است. اما قیمتی که در آن کادر میبینی قیمت بازار نیست — قیمت بازار بهعلاوهی یک درصد است که صرافی روی آن میکشد. به آن درصد مارکآپ میگویند، و برخلاف کارمزد، جداگانه به تو نشان داده نمیشود. در صورتحساب خط جدایی برایش نیست؛ داخل خودِ قیمت حل شده.
چرا روی هر ارز فرق میکند؟
چون مارکآپ جبران ریسک صرافی است. تتر عمق بازار زیادی دارد و صرافی هر لحظه میتواند پوشش بگیرد، پس تقریباً چیزی برنمیدارد. یک آلتکوین کوچک نقدشوندگی کمی دارد و صرافی ممکن است نتواند فوراً تسویه کند، پس حاشیهی بزرگتری میگذارد. نتیجهاش این است که هرچه ارز ناشناختهتر، شکاف بزرگتر — و دقیقاً همان ارزهای ناشناختهاند که تازهکارها با «خرید آسان» میخرند.
یک نکتهی دیگر که کمتر کسی میبیند: درصد خرید و فروش لازم نیست برابر باشند. روی بعضی ارزها صرافی موقع خرید یک عدد برمیدارد و موقع فروش عدد دیگری. ستونهای جدول بالا همین را جدا نشان میدهند.
فرمول، بدون پنهانکاری
محاسبهای که ابزار بالا انجام میدهد این است — میتوانی با ماشینحساب گوشیات هم چکش کنی:
به تقسیم بر (1 + buy%) دقت کن. اگر ساده حساب کنی و بگویی «۱.۴٪ از ۱۰ میلیون میشود ۱۴۰ هزار تومان»، کمی بیش از واقع گفتهای. مارکآپ روی قیمتی سوار میشود که داری میپردازی، نه روی قیمت بازار، پس هزینهی واقعی ۱۳۸,۰۶۷ تومان است نه ۱۴۰,۰۰۰. ابزار بالا عدد دقیق را میدهد و همین اختلاف کوچک دلیلش است.
یک مثال کامل با عدد فرضی. فرض کن قیمت بازار یک ارز ۲۰۰,۰۰۰ تومان است، درصد خرید ۱.۴٪ و درصد فروش ۱.۴٪ — یعنی همان عددی که روی ریپل و کاردانو و دوج میبینی. با ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان این اتفاق میافتد:
- قیمت خرید آسان: ۲۰۰,۰۰۰ × ۱.۰۱۴ = ۲۰۲,۸۰۰ تومان
- میگیری: ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۲۰۲,۸۰۰ = ۴۹.۳۱ واحد
- در بازار حرفهای میگرفتی: ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ÷ ۲۰۰,۰۰۰ = ۵۰.۰۰ واحد
- اختلاف: ۰.۶۹ واحد، یعنی ۱۳۸,۰۶۷ تومان
- اگر همان لحظه بفروشی، برمیگردد: ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۰.۹۸۶ ÷ ۱.۰۱۴ = ۹,۷۲۳,۸۶۶ تومان — یعنی 2.76% رفته، بدون اینکه قیمت بازار حتی یک ریال تکان خورده باشد
چرا این عدد را جای دیگری نمیبینی
مارکآپ تنها هزینهای است که صرافی مجبور نیست اعلامش کند. کارمزد عدد رسمی است و در صفحهی کارمزدها مینشیند؛ مارکآپ داخل قیمت حل میشود و اسمی از آن برده نمیشود. برای همین هم «کارمزد ۰.۲۵٪» میتواند کاملاً راست باشد و در عین حال کل داستان نباشد؛ هر دو جمله همزمان درستاند و همین است که کار را گیجکننده میکند.
سایتهای مقایسهی ایرانی هم معمولاً سراغش نمیروند، چون درآمدشان از تبلیغ همان صرافیهاست. ما این عدد را از API عمومی خود بیتپین میخوانیم — یعنی رقمی که خودشان منتشر کردهاند، نه برآورد ما.
چرا فقط بیتپین؟ چون تنها صرافی ایرانی است که این درصد را عمومی منتشر میکند. بقیه مارکآپ خرید آسان را در APIشان نمیآورند و ما هم عدد حدسی به اسم آنها نمینویسیم. اگر صرافی دیگری منتشرش کرد، به همین جدول اضافه میشود. تا آن روز، این صفحه را بهعنوان یک نمونهی واقعی بخوان، نه رتبهبندی بازار: ساز و کار در همهی صرافیها یکی است، فقط عددش فرق میکند.
پس چه کار کنم؟
- برای مبلغ کم، خرید آسان اشکالی ندارد. روی ۵۰۰ هزار تومان، ۱.۴٪ میشود ۷ هزار تومان. وقتِ یادگرفتنِ دفتر سفارش نمیارزد.
- برای مبلغ بزرگ، بازار حرفهای. روی ۱۰۰ میلیون تومان همان ۱.۴٪ میشود نزدیک ۱.۴ میلیون تومان — این دیگر پول یادگرفتن یک صفحه است، و یک بار که یاد بگیری برای همیشه بلدی.
- اگر مقصدت صرافی خارجی است، تتر بخر نه آلتکوین. مارکآپ تتر تقریباً صفر است. تتر را اینجا بگیر، منتقل کن، آلتکوین را آنطرف بخر که کارمزد معاملهاش هم کمتر است.
- ارز را جایی نخر که تازه لیست شده و عمق ندارد. بزرگترین مارکآپها همانجا هستند.
سوالهای پرتکرار
مارکآپ با کارمزد چه فرقی دارد؟
کارمزد عددی است که صرافی جدا اعلام میکند و معمولاً در صورتحساب خط خودش را دارد. مارکآپ داخل قیمت پنهان است: قیمتی که در «خرید آسان» میبینی از قیمت بازار بالاتر است و همان اختلاف، درآمد صرافی است. میشود هر دو را همزمان پرداخت کرد.
چرا مارکآپ تتر اینقدر کمتر از بقیه است؟
چون تتر پرمعاملهترین بازار تومانی است و صرافی میتواند فوراً پوشش بگیرد، پس ریسکی برنمیدارد که بخواهد جبرانش کند. هرچه بازار یک ارز کمعمقتر باشد، صرافی حاشیهی بزرگتری میگذارد.
این عددها هر چند وقت عوض میشوند؟
صرافی هر وقت بخواهد. ما در فاصلهی نیمساعت دیدهایم که درصد فروش یک ارز عوض شود. دقیقاً به همین دلیل این صفحه جدول دستی ندارد و هر بار داده را زنده میگیرد؛ زمان آخرین بهروزرسانی هم بالای جدول نوشته شده.
یعنی خرید آسان کلاهبرداری است؟
نه. سرویسی است که هزینه دارد و صرافی حق دارد بابتش پول بگیرد — همانطور که صرافی سر خیابان نرخ خرید و فروشش یکی نیست. ایراد در پنهانبودنش است، نه در وجودش. وقتی عدد را بدانی، خودت تصمیم میگیری که راحتیاش میارزد یا نه.
در صرافیهای دیگر هم همینطور است؟
ساز و کار همهجا یکی است — هر صرافیای که دکمهی «خرید آسان» یا «تبدیل» دارد روی قیمت حاشیه میگذارد. ولی عددش فرق میکند و بقیه آن را عمومی منتشر نمیکنند، پس ما هم برایشان عدد حدس نمیزنیم. برای مقایسهی بقیهی ویژگیها صفحه صرافیها را ببین که کارمزد اعلامی، امنیت و شرایط احراز هویت هرکدام کنار هم آمده.
چطور بفهمم دارم از «خرید آسان» استفاده میکنم؟
اگر صفحهای که در آن هستی فقط دو کادر دارد — «چقدر میدهم» و «چقدر میگیرم» — و هیچ نمودار یا جدول سفارشی نمیبینی، آن خرید آسان است. بازار حرفهای همیشه دفتر سفارش (لیست قیمتهای خرید و فروش) را نشان میدهد.