لیکویید شدن و اهرم — فاصلهی شما تا صفر چقدر است
وقتی اهرم را بالا میبرید، عددی که کنار دکمه میبینید بزرگتر میشود و حس میکنید پول بیشتری در اختیار دارید. چیزی که در همان لحظه کوچک شده و روی صفحه پررنگ نیست، فاصلهی قیمت تا نقطهای است که صرافی موقعیت را میبندد. این صفحه همان فاصله را باز میکند: با چه رابطهای حساب میشود، چرا عدد واقعی همیشه کمی زودتر میرسد، و چه چیزی در تمام مدتی که موقعیت باز است از وجه تضمین کم میکند. این صفحه مکانیزم را توضیح میدهد و هیچ توصیهای برای استفاده یا عدم استفاده از اهرم ندارد.
- ۱هرچه اهرم بیشتر حرکت لازم برای صفر شدن وجه تضمین کمتر.
- ۲موقعیت باز هزینهی جاری دارد کارمزد معامله فقط یکبار است.
- ۳فاندینگ به صرافی نمیرسد به طرف مقابل معامله میرسد.
پاسخ کوتاه
اهرم سود و زیان را با هم بزرگ میکند. چون پولی که پشت موقعیت گذاشتهاید ثابت است، هرچه اهرم بیشتر باشد حرکت لازم برای صفر کردن آن پول کمتر میشود. لیکویید شدن همان لحظه است: وقتی وجه تضمین دیگر کافی نیست، صرافی موقعیت را میبندد، چه شما پشت سیستم باشید چه نباشید.
نکتهی عملی این است که این فاصله را میشود از قبل حساب کرد. حرکت تقریبی لازم برای از بین رفتن وجه تضمین نزدیک به «۱۰۰ تقسیم بر اهرم» درصد است — با اهرم ۵ حدود ۲۰ درصد و با اهرم ۲۰ حدود ۵ درصد. عدد واقعی هر صرافی کمی زودتر میرسد، و دلیلش را در ادامه میبینید.
اهرم واقعاً چه میکند
اهرم (Leverage) نسبتی است بین اندازهی موقعیتی که باز میکنید و پولی که بابتش کنار گذاشتهاید. همین و بس. اهرم نه پولی به حساب شما اضافه میکند، نه چیزی به شما قرض میدهد که بتوانید برداشتش کنید؛ فقط تعیین میکند سود و زیانِ حرکت قیمت روی چه مبلغی حساب شود.
اهرم فقط در محصولاتی معنا دارد که موقعیت باز میسازند. در خرید اسپات چنین چیزی وجود ندارد؛ تفاوت سه محصول اسپات، فیوچرز و تعهدی در تفاوت اسپات، فیوچرز و معاملات تعهدی باز شده و اگر هنوز مطمئن نیستید جلوی شما کدامیک است، خواندن آن صفحه مقدم بر این یکی است.
وجه تضمین: پولی که قفل میشود
وجه تضمین (Margin) مبلغی است که صرافی از موجودی شما کنار میگذارد و قفل میکند تا پشتوانهی موقعیت باشد. تا وقتی موقعیت باز است این پول در دسترس شما نیست، و زیان موقعیت از همین مبلغ کم میشود.
پس دو عدد جدا داریم که بهراحتی با هم قاطی میشوند: اندازهی موقعیت، که سود و زیان روی آن حساب میشود؛ و وجه تضمین، که سود و زیان از آن کم و به آن اضافه میشود. اهرم دقیقاً نسبت این دو است. هرچه این نسبت بزرگتر باشد، یک حرکت کوچک قیمت سهم بزرگتری از وجه تضمین را جابهجا میکند.
چرا اهرم «قدرت خرید» نیست
فرض کنید — و این عددها فرضی و فقط برای توضیحاند — ۱۰ میلیون تومان وجه تضمین میگذارید و اهرم ۵ انتخاب میکنید. اندازهی موقعیت شما ۵۰ میلیون تومان میشود. اگر قیمت ۴ درصد به نفع شما حرکت کند، سود ۲ میلیون تومان است: ۴ درصد از ۵۰ میلیون. همین ۲ میلیون نسبت به وجه تضمین ۱۰ میلیونی، ۲۰ درصد است.
حالا همان حرکت را برعکس کنید. ۴ درصد خلاف جهت شما، ۲ میلیون تومان زیان است؛ یعنی ۲۰ درصد وجه تضمین از بین رفته. تقارن اینجاست و همان چیزی است که در ذهن بیشتر افراد نیست: اهرم روی سود و زیان یک کار میکند، ولی سود سقف ندارد و زیان سقف دارد — سقف زیان همان جایی است که وجه تضمین تمام شود.
رابطهی فاصله تا لیکویید
این بخش هستهی صفحه است. اگر فقط یک چیز از این مطلب بماند، همین باشد.
چرا تقریباً «۱۰۰ تقسیم بر اهرم» است
درصد زیانی که روی وجه تضمین مینشیند برابر است با درصد حرکت قیمت ضربدر اهرم. وقتی این عدد به ۱۰۰ برسد، یعنی چیزی از وجه تضمین باقی نمانده. پس اگر بپرسیم قیمت چقدر باید حرکت کند تا وجه تضمین صفر شود، جواب میشود ۱۰۰ تقسیم بر اهرم.
با همان مثال فرضی بالا: وجه تضمین ۱۰ میلیون تومان و اهرم ۵، یعنی موقعیت ۵۰ میلیون تومانی. حرکت ۲۰ درصدی خلاف جهت شما، ۱۰ میلیون تومان زیان میسازد — دقیقاً به اندازهی کل وجه تضمین. با اهرم ۲۰ روی همان ۱۰ میلیون، موقعیت ۲۰۰ میلیون تومانی میشود و حرکت ۵ درصدی همان کار را میکند.
این یک رابطهی حسابی است، نه ویژگی یک صرافی خاص و نه چیزی که با شرایط بازار عوض شود. برای همین میشود قبل از باز کردن هر موقعیت، در ذهن حسابش کرد.
چرا «تقریباً» — کارمزد، فاندینگ و نسبت نگهداری این عدد را جلوتر میآورند
در عمل موقعیت زودتر از رسیدن وجه تضمین به صفر بسته میشود، و سه چیز این کار را میکنند:
نسبت نگهداری. صرافیها حداقلی از وجه تضمین را لازم دارند که موقعیت باز بماند. وقتی وجه تضمین باقیمانده از آن حداقل پایینتر برود، بسته شدن اجباری فعال میشود — یعنی قبل از رسیدن به صفر. اسم و عدد این حداقل در مستندات هر صرافی نوشته شده و بین صرافیها و حتی بین اندازههای مختلف موقعیت فرق میکند، پس در این صفحه نقلش نمیکنیم.
کارمزد معامله. کارمزد باز کردن و بستن موقعیت هم از حساب کم میشود و بخشی از فاصله را میخورد. تفاوت این کارمزد با هزینهی نگهداشتن در کارمزد و اسپرد باز شده است.
هزینهی نگهداشتن. هرچه موقعیت بیشتر باز بماند، این هزینه بیشتر جمع میشود و وجه تضمین را میساید. بخش بعدیتر همین صفحه به آن اختصاص دارد.
نتیجهی عملی: عدد «۱۰۰ تقسیم بر اهرم» سقف خوشبینانهی فاصله است، نه عدد قطعی. عدد قطعی را خودِ صرافی به شکل «قیمت لیکویید» در فرم تأیید موقعیت نشان میدهد و همان است که باید ملاک بگیرید.
جدول فرضی: اهرم در برابر درصد حرکت
| اهرم | حرکت تقریبی خلاف جهت تا از بین رفتن وجه تضمین |
|---|---|
| ۲ برابر | حدود ۵۰٪ |
| ۵ برابر | حدود ۲۰٪ |
| ۱۰ برابر | حدود ۱۰٪ |
| ۲۰ برابر | حدود ۵٪ |
سه قید که بدون آنها این جدول گمراهکننده است:
- این رابطهی سادهشده است.
عدد واقعی هر صرافی کمی زودتر میرسد، چون نسبت نگهداری، کارمزد و هزینهی نگهداشتن هم در محاسبهاش وارد میشوند.
- عددهای این جدول فرضی و توضیحیاند.
از هیچ صرافی مشخصی نقل نشدهاند و قرار نیست با چیزی که در حساب شما میبینید مو به مو یکی باشند. کارشان نشان دادن جهت رابطه است.
- عدد قطعی هر موقعیت را خود صرافی نشان میدهد.
قبل از تأیید موقعیت، قیمت لیکویید محاسبهشده روی همان فرم نمایش داده میشود. همان را ملاک بگیرید، نه این جدول را.
یک نکتهی جانبی که در همین جدول پنهان است: این درصدها را باید کنار نوسان واقعی بازار گذاشت. اینکه یک دارایی در بازههای عادی چقدر حرکت میکند، تعیین میکند فاصلهای مثل ۵ درصد چقدر بزرگ است — و این چیزی است که در صفحهی قیمت ارزها میشود دید، نه چیزی که در متن آموزشی جا میشود.
لیکویید دقیقاً چطور اتفاق میافتد
لیکویید شدن تصمیم شما نیست و اتفاقی هم نیست که بازار مستقیم انجامش بدهد؛ اجرای یک قانون در سیستم صرافی است. وقتی وجه تضمین باقیمانده از حد لازم پایینتر برود، سیستم موقعیت را میبندد تا زیان از پشتوانهای که گذاشتهاید فراتر نرود.
هشدار قبل از بستهشدن
در بیشتر مدلها قبل از بسته شدن اجباری یک هشدار وجود دارد. برای نمونه راهنمای رسمی نوبیتکس دربارهی معاملات تعهدی میگوید پیش از لیکویید شدن به کاربر هشدار داده میشود. اینکه این هشدار از چه راهی میرسد و در چه آستانهای فعال میشود، در مستندات هر صرافی جداگانه نوشته شده است.
ولی هشدار یک چیز را تضمین نمیکند: فرصت. فاصلهی زمانی بین هشدار و بسته شدن به سرعت حرکت قیمت بستگی دارد، نه به برنامهریزی شما. در یک حرکت سریع، هشدار و بسته شدن میتوانند عملاً پشت سر هم بیفتند.
در مدل تعهدی صرافی ایرانی: نسبت تعهد
اگر تجربهتان از خواندن متنهای فیوچرز جهانی آمده، در تب «معاملات تعهدی» صرافی ایرانی با ادبیات دیگری روبهرو میشوید. راهنمای رسمی نوبیتکس از «نسبت تعهد» حرف میزند و میگوید وقتی این نسبت به حد مشخصی برسد، لیکویید شدن بهصورت خودکار انجام میشود و پیش از آن هشدار داده میشود.
اسمِ سنجه فرق دارد، ولی مکانیزم از جنس همان است: یک نسبت که مدام محاسبه میشود و یک آستانه که رسیدن به آن، بسته شدن را فعال میکند. آنچه نباید فرض بگیرید این است که عدد آستانه یا فرمول محاسبه در دو صرافی یکی باشد؛ مرجع، راهنمای همان صرافی است. جزئیات ساختاری این محصول در صفحهی تفاوت اسپات، فیوچرز و تعهدی آمده است.
چه چیزی از موقعیت باقی میماند
بعد از بسته شدن اجباری، آنچه باقی میماند به قیمتی بستگی دارد که موقعیت در آن بسته شده و به کارمزدهایی که کسر شدهاند. چون بسته شدن معمولاً قبل از صفر شدن کامل فعال میشود، گاهی مبلغ کوچکی برمیگردد؛ ولی این را نباید بهعنوان قاعده فرض کرد.
یک چیز دیگر هم هست که بیشتر افراد بعد از اولین تجربهشان کشف میکنند: اینکه فقط وجه تضمینِ همان موقعیت پشتوانه است یا کل موجودی حساب، به تنظیم موقعیت بستگی دارد. صرافیها برای این دو حالت اسمهای مشخصی دارند و این تنظیم معمولاً روی همان فرم باز کردن موقعیت دیده میشود. قبل از تأیید، ببینید کدام حالت فعال است — چون جواب «اگر بد پیش برود چقدر در معرض است» را همین تعیین میکند.
حرف رایج دیگری هم اینجا هست که باید دقیق شنیده شود: حد ضرر جای دیگری از این ماجراست، نه راه دور زدنش. سفارش حد ضرر یک دستور شرطی است و اجرایش به وجود نقدشوندگی در آن لحظه بستگی دارد؛ اینکه چرا این سفارش قیمت را تضمین نمیکند در انواع سفارش در صرافی توضیح داده شده است، و اینکه فاصلهی حد ضرر چطور اندازهی پوزیشن را تعیین میکند در مدیریت ریسک در ترید.
هزینهی نگهداشتن موقعیت — چیزی که کارمزد معامله نیست
این دومین چیزی است که آدمها دیر کشف میکنند: موقعیت باز، حتی وقتی هیچ کاری نمیکنید، هزینه دارد. کارمزد معامله یکبار در باز کردن و یکبار در بستن حساب میشود؛ هزینهی نگهداشتن تا وقتی موقعیت باز است تکرار میشود.
نرخ فاندینگ: بین معاملهگرها، نه به صرافی
در قراردادهای دائمی، سازوکاری که قیمت قرارداد را به قیمت بازار نزدیک نگه میدارد نرخ فاندینگ است.
مستندات بایننس این را صریح مینویسد: بایننس روی پرداختهای فاندینگ کارمزدی نمیگیرد و این پرداختها مستقیماً بین معاملهگرانی که موقعیتهای مخالف دارند منتقل میشود. وقتی نرخ مثبت است، دارندگان موقعیت خرید به دارندگان موقعیت فروش میپردازند و وقتی منفی است، جهت برعکس میشود.
نتیجهاش این است که فاندینگ همیشه هزینه نیست؛ بسته به اینکه در کدام سمت بازار باشید، ممکن است دریافتکننده باشید. آنچه ثابت است این است که این جریان وجود دارد و روی وجه تضمین شما مینشیند.
دورهای است، پس در موقعیت طولانی جمع میشود
فاندینگ در لحظههای تسویهی از پیش تعیینشده اعمال میشود و فقط به موقعیتهایی میخورد که در همان لحظه باز باشند. طبق مستندات بایننس، بازهی پیشفرض هر هشت ساعت است — و «پیشفرض» یعنی میتواند برای بازارهای مختلف فرق کند، پس عدد را برای بازاری که در آن معامله میکنید از مستندات همان صرافی بگیرید.
اهمیت این تکرار وقتی معلوم میشود که موقعیت چند روز باز بماند: چیزی که در یک تسویه ناچیز به نظر میرسد، در چند ده تسویه دیگر ناچیز نیست. و چون این مبلغ از وجه تضمین کم میشود، همان فاصلهی تا لیکویید را هم — بیآنکه قیمت تکان بخورد — کوتاهتر میکند. اگر تا حالا دیدهاید موجودی موقعیتتان بدون هیچ معاملهای کم شده، توضیحش معمولاً همین است.
در مدل تعهدی: کارمزد تمدید روزانه بهجای فاندینگ
در مدل تعهدی ساز و کار هزینه فرق میکند. طبق راهنمای نوبیتکس، در معاملات تعهدی این صرافی بهره، وام و قرض وجود ندارد و قرارداد در قالب وکالت خرید و فروش تعریف شده است؛ هزینهی باز نگه داشتن موقعیت هم کارمزد تمدید است که بهصورت روزانه اعمال میشود.
تفاوت مهم برای برنامهریزی این است که فاندینگ میتواند به نفع شما هم باشد، ولی کارمزد تمدید در هر حال پرداخت میشود. عددش را از جدول کارمزدهای همان صرافی بگیرید؛ در این صفحه نقل نمیشود چون تغییر میکند.
چرا نهاد ناظر اروپا اهرم رمزارز خرد را محدود کرد
این بخش نه توصیه است و نه پیشبینی. یک سند تاریخی است که کنار اعداد بالا معنا پیدا میکند.
سقف ۲:۱ و الزام اعلام درصد حسابهای زیانده
در ۲۷ مارس ۲۰۱۸، ESMA (نهاد ناظر بازارهای اوراق بهادار اروپا) مجموعهای از محدودیتها را برای قراردادهای مابهالتفاوت یا CFD در مورد مشتریان خرد اعلام کرد. یکی از بندها سقف اهرم بود و برای CFDهای مبتنی بر رمزارز، پایینترین سقف را گذاشت: ۲ به ۱.
بند دیگری که کمتر نقل میشود ولی بهاندازهی سقف اهرم گویاست، الزام شفافیت بود: ارائهدهندهها موظف شدند در تبلیغات و صفحههای خودشان اعلام کنند چند درصد از حسابهای مشتریان خردشان زیان میدهد.
عدد ۷۴ تا ۸۹ درصد — چه میگوید و چه نمیگوید
ESMA در توضیح این تصمیم به تحلیلهای نهادهای ناظر ملی استناد کرد که نشان میداد بین ۷۴ تا ۸۹ درصد از حسابهای سرمایهگذاران خرد روی معاملاتشان زیان کردهاند.
نقل این عدد بدون این دو قید، تحریف است. این داده پیشبینی نمیکند نتیجهی معاملهی یک نفر مشخص چه خواهد بود و سادهسازیاش به جملههایی از جنس «فلان درصد تریدرها ضرر میکنند» چیزی میسازد که در سند اصلی وجود ندارد.
پس چرا اینجا آمده؟ چون یک زمینهی مفید میدهد: نهادی که به دادهی واقعی حسابهای مشتریان دسترسی داشته، در همان مقطع تصمیم گرفت اهرم رمزارز برای مشتری خرد را در پایینترین سطح بین همهی داراییها بگذارد. اینکه از این زمینه چه نتیجهای بگیرید، انتخاب خودتان است.
سه چیزی که قبل از باز کردن موقعیت باید در مستندات صرافی پیدا کنید
این صفحه به شما نمیگوید چه اهرمی مناسب است یا اصلاً از اهرم استفاده کنید یا نه. آنچه میتواند بگوید این است که سه عدد وجود دارند که قبل از تأیید هر موقعیت قابل پیدا کردناند، و پیدا نکردنشان یعنی وارد چیزی شدن که ساختارش را نمیدانید.
- قیمت لیکویید محاسبهشدهی همین موقعیت
در فرم باز کردن موقعیت، صرافی قبل از تأیید نشان میدهد که این موقعیت با این وجه تضمین و این اهرم، در چه قیمتی بسته میشود. این عدد اختصاصی همان موقعیت است و جای هر تخمین ذهنی را میگیرد.
- آستانهای که بسته شدن در آن فعال میشود و اینکه قبلش هشدار میآید یا نه
اسمش ممکن است نسبت نگهداری باشد یا نسبت تعهد یا چیز دیگری. دنبال دو چیز بگردید: عدد آستانه، و اینکه پیش از رسیدن به آن هشداری فرستاده میشود یا نه.
- هزینهی نگهداشتن و بازهی تکرارش
کارمزد معامله را کنار بگذارید؛ دنبال چیزی بگردید که فقط بهخاطر باز ماندن موقعیت کم میشود. اسمش یا نرخ فاندینگ است یا کارمزد تمدید. اینکه هر چند وقت یکبار اعمال میشود، برای موقعیت چندروزه بهاندازهی خود عددش مهم است.
و یک قید کلی که ربطی به قیمت ندارد: ریسک موقعیت باز فقط ریسک حرکت قیمت نیست. قطعی موقت دسترسی، محدودیت برداشت و ریسکهای سمت خود پلتفرم هم وجود دارند و در ریسک ارز دیجیتال برای تازهکار جمع شدهاند. برای مرور بقیهی مسیر آموزشی هم صفحهی آموزش نقطهی شروع است.
سوالهای پرتکرار
لیکویید شدن چیست؟
لیکویید شدن یعنی بسته شدن اجباری موقعیت توسط سیستم صرافی، وقتی وجه تضمین باقیمانده از حد لازم برای باز ماندن موقعیت پایینتر میرود. تصمیم شما در آن دخالتی ندارد و در بیشتر مدلها پیش از آن هشداری فرستاده میشود — مثلاً راهنمای نوبیتکس میگوید در معاملات تعهدی، رسیدن نسبت تعهد به حد مشخص باعث لیکویید خودکار میشود و پیش از آن هشدار داده میشود.
با اهرم ۱۰، قیمت چقدر باید خلاف من حرکت کند تا لیکویید شوم؟
بهطور تقریبی حدود ۱۰ درصد، چون حرکت لازم برای صفر شدن وجه تضمین نزدیک به «۱۰۰ تقسیم بر اهرم» درصد است. در عمل کمی زودتر اتفاق میافتد، چون نسبت نگهداری صرافی، کارمزد معامله و هزینهی نگهداشتن هم از وجه تضمین کم میکنند. عدد دقیق همان موقعیت را صرافی به شکل قیمت لیکویید در فرم تأیید نشان میدهد.
چرا موجودی موقعیت من بدون اینکه معاملهای کرده باشم کم شده؟
چون نگه داشتن موقعیت باز هزینهی جاری دارد و این هزینه با کارمزد معامله فرق میکند. در قرارداد دائمی اسمش نرخ فاندینگ است و در لحظههای تسویهی دورهای اعمال میشود؛ در مدل تعهدی کارمزد تمدید است و روزانه اعمال میشود. هر بار که اعمال شود، وجه تضمین کمتر و فاصلهی تا لیکویید کوتاهتر میشود.
نرخ فاندینگ را صرافی برمیدارد؟
طبق مستندات بایننس خیر: روی پرداختهای فاندینگ کارمزدی گرفته نمیشود و این پرداختها مستقیماً بین معاملهگرانی که موقعیتهای مخالف دارند منتقل میشود. وقتی نرخ مثبت است دارندگان موقعیت خرید به دارندگان موقعیت فروش میپردازند و وقتی منفی است جهت برعکس میشود. تسویه در بازههای دورهای انجام میشود که پیشفرضش هر هشت ساعت است و میتواند فرق کند.
بعد از لیکویید شدن چیزی باقی میماند؟
بستگی به قیمتی دارد که موقعیت در آن بسته شده و به کارمزدهایی که کسر شدهاند. چون بسته شدن اجباری معمولاً پیش از صفر شدن کامل وجه تضمین فعال میشود، گاهی مبلغ کوچکی باقی میماند، ولی این قاعده نیست. همچنین اینکه فقط وجه تضمین همان موقعیت درگیر است یا کل موجودی حساب، به تنظیمی بستگی دارد که در فرم باز کردن موقعیت انتخاب میشود.
در معاملات تعهدی صرافیهای ایرانی هم لیکویید وجود دارد؟
بله، با ادبیات متفاوت. راهنمای رسمی نوبیتکس میگوید وقتی نسبت تعهد به حد مشخصی برسد، لیکویید شدن بهصورت خودکار انجام میشود و پیش از آن هشدار داده میشود. هزینهی نگهداشتن هم در این مدل کارمزد تمدید روزانه است، نه نرخ فاندینگ؛ و طبق همان راهنما بهره، وام و قرض در این محصول وجود ندارد. برای صرافی دیگر باید همین موارد را در راهنمای خودش دید.
چه اهرمی مناسب است؟
این صفحه در این باره حرفی نمیزند و هیچ عددی را توصیه یا رد نمیکند. آنچه ارائه میکند رابطهای است که خودتان میتوانید حساب کنید: حرکت لازم برای صفر شدن وجه تضمین تقریباً «۱۰۰ تقسیم بر اهرم» درصد است، و عدد قطعی هر موقعیت را صرافی قبل از تأیید نشان میدهد. تصمیم بر اساس این دو، با خود شماست.
منابع
- Binance Support — Introduction to Binance Futures Funding Rates انتقال مستقیم پرداختهای فاندینگ بین معاملهگران با موقعیتهای مخالف و نگرفتن کارمزد از این پرداختها توسط صرافی، جهت پرداخت در نرخ مثبت و منفی، و تسویهی دورهای با بازهی پیشفرض هشتساعته
- راهنمای معاملات تعهدی نوبیتکس لیکویید خودکار در رسیدن نسبت تعهد به حد مشخص و ارسال هشدار پیش از آن، نبودِ بهره و وام و قرض و تعریف قرارداد در قالب وکالت خرید و فروش، و کارمزد تمدید بهعنوان هزینهی باز نگه داشتن موقعیت
- ESMA — ESMA agrees to prohibit binary options and restrict CFDs to protect retail investors (۲۷ مارس ۲۰۱۸) سقف اهرم ۲ به ۱ برای CFDهای مبتنی بر رمزارز در مورد مشتریان خرد، الزام ارائهدهندهها به اعلام درصد حسابهای زیانده، و استناد به تحلیلهایی که زیان ۷۴ تا ۸۹ درصد حسابهای خرد را نشان میداد
سلب مسئولیت: این مطلب آموزشی است و توصیه مالی یا سرمایهگذاری محسوب نمیشود. این صفحه استفاده یا عدم استفاده از اهرم را توصیه نمیکند، عدد مناسبی برای آن پیشنهاد نمیدهد و دربارهی زمان ورود و خروج حرفی نمیزند. معامله با اهرم ریسک از دست دادن سرمایه دارد و آشنایی با مکانیزم، این ریسک را حذف نمیکند.